J─śZYK SERWISU pl cz en fr
43-400 Cieszyn, Rynek 18, tel. 33 85 78 720, fax. 33 85 78 721, e-mail: biuro@olza.pl NAPISZ DO NAS

IMPREZA

Ja┼Ťnie Pan na poczt├│wkach

Jastrz─Öbie-Zdr├│j 13.06 - 12.07.2019
  • Organizator Galeria 'Ciasna'
  • Miejscowo┼Ť─ç Jastrz─Öbie-Zdr├│j
  • Miejsce Galeria "Ciasna", ul. Katowicka 17
  • Telefon 32 471-64-56
  • Strona www www.ciasna.prv.pl
  • E-mail ciasna@gazeta.pl





Szanowne panie i panowie, drodzy go┼Ťcie.
 
Dzi┼Ť chcemy wam przedstawi─ç poczt├│wki, kt├│re prezentuj─ů jedn─ů z postaci, kt├│ra na ┼Ül─ůsku Cieszy┼äskim cieszy┼éa si─Ö pod koniec XIX i na samym pocz─ůtku XX wieku niezwyk┼é─ů sympati─ů, a w┼Ťr├│d innych monarch├│w ├│wczesnej Europy, po pocz─ůtkowych problemach, by┼éa postaci─ů znacz─ůc─ů i u poddanych ulubion─ů. Chodzi oczywi┼Ťcie o Franciszka J├│zefa I. Posta─ç ta, nazywana przez poddanych Ja┼Ťnie Panem, w znacz─ůcy spos├│b wp┼éyn─Ö┼éa na losy i histori─Ö regionu - niewielkiego skrawka wielkiej europejskiej monarchii. By┼éa to budowana systematycznie i z rozwag─ů legenda, s┼éu┼╝─ůca do podnoszenia autorytetu i szacunku wobec cesarza, dzi┼Ť powiedzieliby┼Ťmy, ┼╝e budowano pozytywny piar PR (ÔÇ×publik relejszenÔÇŁ). Pos┼éu┼╝y┼éy do tego r├│wnie┼╝ poczt├│wki.
 
Pokolenie naszych dziadk├│w, a niekiedy i rodzic├│w, m├│wi┼éo o cesarzu z nostalgi─ů. Wiemy o jego wielkiej tolerancji wobec narod├│w, p├│┼║niejszej sympatii dla zwyk┼éego ludu, tolerancji religijnej i wielu innych aspektach, kt├│re pomaga┼éy budowa─ç ow─ů pozytywn─ů legend─Ö. Cesarz Franciszek J├│zef I odwiedzi┼é Cieszyn i jego okolice czterokrotnie. Ostatnia wizyta na ┼Ül─ůsku Cieszy┼äskim odby┼éa si─Ö w 1906 roku, co zosta┼éo bardzo dok┼éadnie udokumentowane, tak, ┼╝e wiemy co gdzie jad┼é, pi┼é, m├│wi┼é itp. Mamy z tej wizyty ca┼éy pakiet fotografii, kt├│re te┼╝ cz─Östo s┼éu┼╝y┼éy do wydawania poczt├│wek.
 
Jak wiemy, poczt├│wki wydawano od ko┼äca XIX wieku. Drukowano je najr├│┼╝niejszymi technikami - np. pi─Ökne, kolorowe, to litografie, ale bardziej masowe by┼éy cynkotypiami, a p├│┼║niej cz─Östo i wspomnianymi fotografiami. Te oficjalne, by┼éy wydawane na pocz─ůtku przede wszystkim przez wiede┼äskich wydawc├│w, ale p├│┼║niej zacz─Ö┼éy pokazywa─ç si─Ö i inne, wydawane z okazji wizyt w r├│┼╝nych miejscach Monarchii Austro-W─Ögierskiej. Cz─Östo s┼éu┼╝y┼éy do tego te same, powiedzmy, szablony, kt├│re uzupe┼éniano odpowiednimi widokami miast, napisami, itp., i in. atrybutami.
 
Poniewa┼╝ jeden z naszych sympatyk├│w pan Jan Jonszta, kolekcjonuje tego typu wydawnictwa, a uda┼éo mu si─Ö ich zgromadzi─ç dosy─ç poka┼║n─ů kolekcj─Ö, bo niespe┼éna 3 tysi─ůce sztuk, by┼éaby szkoda, gdyby┼Ťmy nie skorzystali z okazji i nie pokazali skromnego jej fragmentu, kt├│ry wzbudzi┼é du┼╝e zainteresowanie w trakcie prezentacji w Muzeum Drukarstwa w Cieszynie. Chcia┼ébym mu przy tej okazji podzi─Ökowa─ç, ┼╝e zechcia┼é wypo┼╝yczy─ç na wystaw─Ö cz─Ö┼Ť─ç tej swojej wyj─ůtkowej kolekcji. Przy ich wyborze na wystaw─Ö bardzo trudno by┼éo nam zdecydowa─ç co mog┼éoby zaciekawi─ç ogl─ůdaj─ůcych, bo wszystkie s─ů ciekawe, postanowili┼Ťmy wi─Öc przygotowa─ç kilka temat├│w, kt├│re przedstawione s─ů na poszczeg├│lnych planszach. Mamy oczywi┼Ťcie plansz─Ö zwi─ůzan─ů z Cieszynem, drug─ů z regionem oraz z jego bli┼╝sz─ů i dalsz─ů okolic─ů. Znajdziemy tu wi─Öc np. poczt├│wk─Ö z Trzanowic, ale te┼╝ z Bogumina, Ostrawy, Witkowic, Opawy i innych miejscowo┼Ťci dzisiejszych P├│┼énocnych Moraw i Czech.
 
Na pewno s┼éyszeli┼Ťcie o tzw. Tr├│jk─ůcie Trzech Cesarzy, kt├│ry znajdowa┼é si─Ö w okolicach Mys┼éowic. Tam styka┼éy si─Ö granice trzech mocarstw, Rosji, Prus i p├│┼║niejszych Niemiec oraz Austro-W─Ögier. Z tej te┼╝ okazji wydano du┼╝o poczt├│wek. Znajdziecie te┼╝ na pewno jedn─ů z Warszawy. Pozostawiamy wi─Öc spraw─Ö ogl─ůdaj─ůcym, by sami odnale┼║li te ciekawostki. Na kolejnych pokazali┼Ťmy r├│┼╝ne inne, zw┼éaszcza litograficzne poczt├│wki wydawane z okazji jubileuszy cesarza i in.
 
Na pewno niewielu z was wie, ┼╝e w trakcie I wojny ┼Ťwiatowej, a zw┼éaszcza pod jej koniec, wydawano te┼╝ - oczywi┼Ťcie nie w monarchii - karykatury krytykuj─ůce nie tylko d┼éu┼╝─ůce si─Ö i przynosz─ůce wiele ofiar dzia┼éania wojenne, ale wy┼Ťmiewaj─ůce te┼╝ s─Ödziwego cesarza i innych jego wsp├│┼érz─ůdz─ůcych. Na pewno b─Ödzie dla was niespotykan─ů frajd─ů ogl─ůdanie, jak widziano to wtedy... Ostatnia za┼Ť plansza pokazuje, rzec mo┼╝emy, ca┼ée ┼╝ycie monarchy, od narodzin, a raczej najm┼éodszych lat ┼╝ycia po jego ┼Ťmier─ç w 1916 roku, ze zw┼éokami w trumnie. Dla was postanowili┼Ťmy wystaw─Ö troch─Ö poszerzy─ç, a to mianowicie o Wilhelma II Pruskiego, bo Jastrz─Öbie-Zdr├│j le┼╝y wprawdzie niedaleko ┼Ül─ůska Cieszy┼äskiego, ale ju┼╝ na terenie Prus. Tak wi─Öc na jednej z plansz mo┼╝ecie obejrze─ç poczt├│wki wsp├│lne, bo jak wiecie, Franciszek J├│zef I i Wilhelm II (pruski) byli zwi─ůzani ze sob─ů, chocia┼╝ te┼╝ przedtem Niemcy z Monarchi─ů Austro-W─Ögiersk─ů walczy┼éy. Wilhelm, jak wiemy, by┼é jednak zdecydowanie bardziej nastawiony militarystycznie i d─ů┼╝─ůcy do wojny. By┼é to wnuk kr├│lowej Wiktorii, urodzi┼é si─Ö z chor─ů lew─ů r─Ök─ů. To w┼éa┼Ťnie on, cesarz Niemiec - Wilhelm II, swoimi wypowiedziami prowokowa┼é wojn─Ö. Jak wiemy cara Rosji Miko┼éaja II i cesarza Austro-W─Ögier Franciszka J├│zefa I najwyra┼║niej przeros┼éy czasy, w kt├│rych przysz┼éo im panowa─ç.
 
Franciszek J├│zef zdawa┼é sobie spraw─Ö, ┼╝e wojna ┼║le rokuje dla monarchii Habsburg├│w i podobno tu┼╝ przed ┼Ťmierci─ů zamierza┼é zawrze─ç z pa┼ästwami Tr├│jporozumienia pok├│j za wszelk─ů cen─Ö. Znane s─ů jego s┼éowa, ┼╝e monarchia idzie na dno, ale przynajmniej z honorem. Jednym z ostatnich dokument├│w, jakie podpisa┼é, by┼é akt 5 listopada, powo┼éuj─ůcy samodzielne pa┼ästwo polskie pod patronatem Niemiec i Austro-W─Ögier.
 
Jego panowanie przynios┼éo Austrii prawie p├│┼é wieku pokoju, ale uzale┼╝ni┼éo j─ů politycznie od Niemiec.
 
O powa┼╝aniu, jakim cieszy┼é si─Ö w spo┼éecze┼ästwie Franciszek J├│zef I ┼Ťwiadczy to, ┼╝e przed 50-leciem panowania cesarz poprosi┼é swoich poddanych, aby w ramach prezentu wys┼éali mu poczt├│wki z widokami swoich rodzinnych miejscowo┼Ťci. 2 grudnia 1898 otrzyma┼é oko┼éo 10 mln kartek pocztowych, kt├│re przechowywane s─ů w wiede┼äskim muzeum.
 
Szanowni, dodali┼Ťmy te┼╝ jeszcze dwie plansze karykatur, bo te w┼éa┼Ťnie wzbudza┼éy na pierwszej prezentacji najwi─Öksze zainteresowanie...
 
My┼Ťl─Ö, ┼╝e wystawa mo┼╝e by─ç te┼╝ przyczynkiem do innego spojrzenia na obchodzone w ub. roku odzyskanie przez nasze pa┼ästwa niepodleg┼éo┼Ťci, bo w┼éa┼Ťnie koniec wojny, to powstanie nowych pa┼ästw. Cieszyniacy maj─ů w historii Polski nie lada prymat, bo to w┼éa┼Ťnie tam najwcze┼Ťniej powsta┼é zal─ů┼╝ek polskiej pa┼ästwowo┼Ťci. To tu, ju┼╝ 19 pa┼║dziernika 1918 roku, powsta┼éa 22-osobowa Rada Narodowa Ksi─Östwa Cieszy┼äskiego, utworzona przez partie i organizacje, kt├│ra ju┼╝ 30 pa┼║dziernika og┼éosi┼éy przynale┼╝no┼Ť─ç do pa┼ästwa Polskiego, czyli dwa dni po og┼éoszeniu powstania Czechos┼éowacji, a przed oficjalnym powstaniem pa┼ästwa polskiego.
 
Nie b─Öd─Ö was ju┼╝ d┼éu┼╝ej zam─Öcza┼é swoim ÔÇ×gadaniemÔÇŁ by┼Ťcie mogli w spokoju obejrze─ç t─Ö na pewno ciekaw─ů wystaw─Ö - nazwan─ů mo┼╝e z przymru┼╝eniem oka - ÔÇ×Ja┼Ťnie Pan na poczt├│wkachÔÇŁ.
 
Dzi─Ökuj─Ö wam za uwag─Ö i zapraszam do ogl─ůdania, a naprawd─Ö jest na co popatrze─ç...
 
W.O.


 
 
Zdj─Öcia i tekst udost─Öpnione dzi─Öki uprzejmo┼Ťci Galerii 'Ciasna'



POWRÓT

ZAPRASZAMY

4 X 4 Women's Challenge
Wisła,
21-23.06.2019
Trzy kroki od siebie
Cieszyn,
21-27.06.2019, godz. 18:00
Świynty Jon Przichodzi
inscenizacja nocy ┼Ťwietoja┼äskiej Jastrz─Öbie-Zdr├│j,
21.06.2019, godz. 17:00
WI─śCEJ
Aby u┼éatwi─ç korzystanie z naszej strony internetowej, u┼╝ywamy plik├│w cookies, kt├│re zapisywane s─ů na Twoim komputerze. Je┼╝eli nie wyra┼╝asz na to zgody, mo┼╝esz zmieni─ç ustawienia swojej przegl─ůdarki. Wi─Öcej informacji na temat plik├│w cookies znajdziesz w Polityce Cookies
ui icons publication PUBLIKACJE ui icons video WIDEO ui icons report RAPORTY

Szanowna U┼╝ytkowniczko, Szanowny U┼╝ytkowniku,

Zanim klikniesz ÔÇ×Przejd┼║ do serwisuÔÇŁ lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoj─ů dobrowoln─ů zgod─Ö na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Klikaj─ůc ÔÇ×Przejd┼║ do serwisuÔÇŁ lub zamykaj─ůc okno, zgadzasz si─Ö na poni┼╝sze. Mo┼╝esz te┼╝ odm├│wi─ç zgody.

Polityka prywatno┼Ťci

  1. Dane osobowe przekazywane w formularzach dost─Öpnych na naszej stronie internetowej przetwarzane s─ů:
    • zgodnie z przepisami dotycz─ůcymi ochrony danych osobowych,
    • zgodnie z wdro┼╝on─ů Polityk─ů bezpiecze┼ästwa w zakresie przetwarzania danych osobowych.
  2. Administratorem Pa┼ästwa danych osobowych jest Stowarzyszenie Rozwoju i Wsp├│┼épracy Regionalnej ÔÇ×OlzaÔÇŁ z siedzib─ů przy ul. Rynek 18, 43-400 Cieszyn, tel. 338578720, adres email: biuro@olza.pl
  3. Z Inspektorem Ochrony danych osobowych mo┼╝na skontaktowa─ç si─Ö pod numerem telefonu 338578720 wew. 23, drog─ů pocztow─ů: ul. Rynek 18, 43-400 Cieszyn.
  4. Stowarzyszenie ma prawo przetwarza─ç Pa┼ästwa dane osobowe zamieszczane w formularzach wy┼é─ůcznie w celach, do kt├│rych formularze te zosta┼éy udost─Öpnione, tj.: rejestrowania u┼╝ytkownik├│w i kontaktowania si─Ö w celach zgodnych z tre┼Ťci─ů przes┼éanej do nas wiadomo┼Ťci, a tak┼╝e na potrzeby dochodzenia ewentualnych roszcze┼ä przed s─ůdem oraz w celach archiwalnych i statystycznych.
  5. Stowarzyszenie ma prawo udost─Öpnia─ç dane osobowe podmiotom upowa┼╝nionym na podstawie w┼éa┼Ťciwych przepis├│w prawa, a tak┼╝e dostawcom us┼éug bazodanowych na podstawie stosownych um├│w.
  6. Pa┼ästwa dane osobowe b─Öd─ů przetwarzane przez Stowarzyszenie przez okres niezb─Ödny do zrealizowania celu, w jakim zosta┼éy zebrane, z tym ┼╝e Stowarzyszenie zastrzega sobie prawo do przetwarzania Pa┼ästwa danych r├│wnie┼╝ przez okres wymagany do dochodzenia ewentualnych roszcze┼ä przed s─ůdem, a tak┼╝e prowadzenia spraw archiwalnych i statystycznych.
  7. Ka┼╝da osoba, kt├│rej dane dotycz─ů ma prawo do bezp┼éatnego:
    • dost─Öpu do danych,
    • sprostowania nieprawid┼éowych i uzupe┼énienia niekompletnych danych,
    • ┼╝─ůdania usuni─Öcia danych,
    • ┼╝─ůdania ograniczenia przetwarzania,
    • wniesienia skargi do organu nadzorczego,
    • usuni─Öcia danych osobowych, co mo┼╝e nast─ůpi─ç na skutek cofni─Öcia zgody, w dowolnym momencie, bez wp┼éywu na zgodno┼Ť─ç z prawem przetwarzania, kt├│rego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem.
  8. Podanie przez Pa┼ästwa danych osobowych jest dobrowolne, jednak konsekwencj─ů ich niepodania b─Ödzie brak mo┼╝liwo┼Ťci zrealizowania cel├│w, o kt├│rych mowa w punkcie 4 polityki prywatno┼Ťci.